اگر مدت زیادی است درگیر اپیوم هستید و بعد از هر ترک، دوباره به مصرف آن روی آوردهاید یا حتی اگر یکی از عزیزانتان درگیر این ماده مخدر است، حتما این مطلب را دنبال کنید! ترک اعتیاد اپیوم، فرآیند پیچیدهای است که با مراجعه به مراکز درمانی و کلینیکهای ترک اعتیاد میتوان روند بهبودی را تسهیل کرد. این ماده که در گذشته برای تسکین درد و سرفه تجویز میشد، در اثر سوء مصرف باعث وابستگی جسمی و روانی میشود.
در مطلب حاضر، قصد داریم تمامی نکات ضروری در خصوص اپیوم از علائم آن گرفته تا روشهای درمانی مناسب و چگونگی پیشگیری از بازگشت به مصرف آن را ارائه دهیم.
اپیوم چیست؟
اپیوم یا همان شربت تریاک، در واقع عصارهای طبیعی است که از شیره خشکشده گیاه خشخاش به دست میآید. این ماده معمولا رنگ قهوهای تا سیاه دارد. بافت آن چسبناک و بعضاً خشک است و بوی خاص و تندی دارد که شناسایی آن را آسان میکند.
علائم اعتیاد به اپیوم کدامند؟
اپیوم به دلیل داشتن ترکیبات مورفین، خاصیت تسکیندهندگی دارد، اما باید در مصرف آن احتیاط نمود، چراکه استفاده بیرویه و طولانیمدت آن، میتواند بیمار را به راحتی در دام اعتیاد و حتی اوردوز بکشاند. اعتیاد به اپیوم با علائمی همراه است که شاید در ابتدا خفیف به نظر برسند، اما در صورت مصرف بیرویه، شدت میگیرند و زندگی فرد را تحت تأثیر قرار میدهند. در ادامه به این علائم اشاره میکنیم.
خوابآلودگی مفرط
افراد وابسته به اپیوم اغلب احساس خوابآلودگی یا کرختی دارند. این حالت نشانه اولیه افت عملکرد مغز است که به تدریج باعث کاهش هوشیاری و عدم تمرکز فرد میشود.
چهره بیحال و داشتن مردمکهای سوزنیشکل
یکی از نشانههای واضح و آشکار در بیمار، کاهش واکنشهای صورت و تنگی چشم است. چشمهای این افراد معمولاً نیمهباز است و مردمکها نیز بسیار ریز میشوند. این نشانه، به عنوان علامت اوردوز شناخته میشود.
کاهش اشتها و به تبع آن کاهش وزن
آیا میدانستید که اپیوم روی اشتهای افراد درگیر اپیوم هم تأثیر میگذارد؟! مصرف مداوم اپیوم باعث کاهش اشتها میشود. همین بیاشتهایی، تمایل افراد را به غذا کم کرده و کاهش وزن را به دنبال خود میآورد.
کندی تنفس
با مصرف زیاد اپیوم، تنفس بیمار خیلی آهسته میشود. این وضعیت خیلی خطرناک است؛ زیرا اکسیژن لازم و کافی به بدن و مغز نمیرسد. در صورت تداوم این وضعیت، بیهوشی و گاه ایست قلبی اتفاق میافتد.
انزوا و گوشهگیری اجتماعی
بیماران درگیر اپیوم به تدریج از اجتماع و جمع خانواده فاصله میگیرند. انزوا، گوشهگیری و بیمیلی به تعامل با دیگران از دیگر علائمی هستند که زنگ خطری جدی برای شروع وابستگی روانی است.
افزایش مصرف تدریجی
از دیگر نشانههای واضع اعتیاد به اپیوم این است که بیمار به تدریج مصرف خود را بالا میبرد. شاید در ابتدا با یک دوز کم تسکین پیدا کند، اما به مرور همین مقدار دیگر پاسخگوی بیمار نخواهد بود و به دوز بیشتری نیاز پیدا میکند. این وضعیت دلیل واضح و روشنی بر وابستگی فرد به ماده اپیوم است.
بیثباتی در خلقوخو
بیماران درگیر اپیوم معمولاً دچار نوسانات شدید روحی میشوند. به این صورت که ممکن است در عرض چند دقیقه از آرامش به عصبانیت یا غم شدید برسند. بدیهی است، این تغییرات ناگهانی، خلقوخوی بیمار، روابط اجتماعی و خانوادگی او را تحت تأثیر قرار میدهد.
دردهای شدید و گرفتگی عضلانی
زمانی که بدن به اپیوم وابستگی زیادی دارد، در صورت قطع ناگهانی مصرف، دردهای شدید عضلانی و گرفتگیهای آزاردهنده دست، پا و کمر به سراغ بیمار میآید. این دردها به قدری طاقتفرسا هستند که بیمار را برای مصرف دوباره ترغیب میکنند. جالب اینکه، همین چرخه درد و مصرف دوباره، فرآیند ترک اعتیاد اپیوم را بسیار دشوار میکند.
مصرف طولانیمدت اپیوم چه عوارضی دارد؟
با وجود اینکه اپیوم نوعی مسکن محسوب میشود، اما در صورت مصرف بیرویه و خودسرانه آسیبهای جدی و جبرانناپذیری به بدن وارد میکند. بیش از همه به کبد و کلیه آسیب میرساند و ارگانهای حیاتی بدن را تحت فشار قرار میدهد. با هم دیگر عوارض رایج مصرف زیاد اپیوم را مرور میکنیم.
- خستگی مزمن
- سرگیجههای مداوم
- یبوست طولانیمدت
- افسردگی و بیقراری
- احتمال بروز اوردوز
- فشار پایین و تپش قلب
- حالت تهوع و معدهدرد
- ناتوانی و ضعف جسمانی
- کاهش تعامل و روابط اجتماعی
- کاهش تمرکز و اختلال در حافظه
- واکنشهای پوستی شدید و خارش مداوم
ترک اعتیاد اپیوم به چه روشهایی صورت میگیرد؟
چندین روش برای ترک اعتیاد اپیوم وجود دارد که بر اساس شرایط جسمانی، میزان وابستگی و وضعیت روانی بیمار انتخاب میشود. در ادامه به بررسی این روشها میپردازیم.
درمان دارویی با استفاده از داروهای جایگزین
در این روش، از داروهایی مانند متادون (Methadone)، بوپرنورفین (Buprenorphine)، نالتروکسان (Naltrexone) برای کاهش اثرات ترک استفاده میشود. این داروها به بدن کمک میکنند تا به تدریج وابستگی به مواد را کاهش دهد و مسیر درمان را با تحمل بیشتری طی کند. این شیوه بیشتر برای آن دسته از بیمارانی که ترک اعتیاد اپیوم به صورت ناگهانی برایشان سخت است، گزینه مناسبی محسوب میشود.
روش سمزدایی
در روش سمزدایی، سعی میشود تا با کمک داروهای حمایتی، مواد مخدر به صورت کنترلشده از بدن بیمار دفع شود. به این صورت که بیمار در یک مرکز درمانی بستری میشود و تحت نظر پزشک متخصص قرار میگیرد تا دوز مصرف به مرور کاهش یابد. همزمان نیز، علائم ترک اعتیاد اپیوم از جمله بیقراری، درد عضلات و … کنترل میشوند.
کاشت ایمپلنت نالتروکسان
این روش نوعی تکنیک مدرن محسوب میشود که در آن کپسولهای دارویی مانند نالتروکسان زیر پوست گذاشته میشوند. این ماده گیرندههای مغز را نسبت به اپیوئیدها غیرفعال میکند. در نتیجه، تأثیرگذاری مواد کاهش مییابد.
درمان وابستگی روانی به اپیوم با تکنیکهای رفتاری و مشاوره
به جرأت میتوان گفت که وابستگی روانی به اپیوم از وابستگی جسمی به آن شدیدتر است. به همین دلیل هم درمانهای روانشناختی مانند رفتاردرمانی شناختی، درمان دیالکتیکی و جلسات گروه درمانی نقش مهمی در فرآیند ترک و اثربخشی آن دارند. در حقیقت این روشها به بیمار کمک میکنند تا با وسوسه مصرف مقابله کند و استرس و اضطراب کمتری را تجربه نماید.
درمان در مراکز تخصصی؛ بهترین روش ترک اعتیاد اپیوم!
در این رویکرد، از مجموعهای از چند روش درمانی و به صورت همزمان استفاده میشود. در واقع ترکیبی از روشهای قبلی همچون روش درمان دارویی، رواندرمانی و مشاوره تحت نظر تیم تخصصی اجرا میشود. در نتیجه ذهن و روان بیمار که در دوره اعتیاد آسیب دیده، به مرور بهبود پیدا میکند. در این روش به دلیل آنکه تمام مراحل ترک تحت نظارت پزشکان، رواندرمانگران و تیم پزشکی اجرا میشود، امکان برگشت به مصرف به حداقل میرسد.
دوره ترک چقدر زمان میبرد؟
دوره ترک اعتیاد اپیوم به عوامل مختلفی بستگی دارد. اینکه بیمار چه میزان و چه مدت اپیوم را مصرف کرده، از چه روشی برای ترک استفاده میکرده و وضعیت جسمانی و روحی او همگی بر مدت زمان دوره تأثیر میگذارند.
به طور معمول، علائم ترک بین ۶ تا ۱۲ ساعت پس از آخرین مصرف آغاز میشوند. در دو تا پنج روز اول، بیمار علائم شدیدتری را تجربه میکند. این علائم میتوانند شامل اضطراب، درد عضلانی، تهوع، بیخوابی و بیقراری باشد. بعد از آن، حدودا از روز هفتم به بعد، از شدت علائم کاسته شده و بیمار تقریبا وارد مرحله بهبود میشود. این دوره نیز ۳ الی ۴ هفته ادامه دارد تا بدن از لحاظ فیزیکی به حالت پایدار برسد.
اما آنچه بیش از همه اینها مهم است، به جنبه روانی بیمار ارتباط دارد. به طور حتم، وسوسه، اضطراب و تغییرات خلقوخو تا هفتهها و شاید هم تا ماهها ادامه داشته باشد. با این حال، اگر فرد در یک مرکز تخصصی درمانی تحت نظر پزشک اقدام به ترک اعتیاد اپیوم کند، روند بهبودی با سرعت بیشتری طی خواهد شد.
بعد از ترک اعتیاد اپیوم، چه علائمی بروز پیدا میکند؟
زمانی که فرد مصرف اپیوم را قطع میکند، بدن و مغز او به دلیل وابستگی به آن، واکنشهایی را از خود بروز میدهد که به آن علائم ترک گفته میشود. این علائم ترکیبی از نشانههای جسمی و روانی هستند. برخی از افراد علائم خفیفتر و عده دیگری از بیماران، این دوره را با درد و ناراحتی شدیدتری تجربه میکنند.
در بخش جسمی، علائم ترک اعتیاد اپیوم معمولاً با بدندرد، تهوع، اسهال، تعریق، بیخوابی، لرزش، بالارفتن ضربان قلب و کرامپهای شکمی همراه است. در برخی از بیماران نیز آبریزش بینی، چشمان اشکآلود، خمیازههای مکرر و گشادشدن مردمک چشم نیز دیده شده است.
تمامی علائم بالا چند ساعت بعد از قطع مصرف شروع شده و طی چندین روز نیز به اوج خود میرسند. از نظر روانی هم ترک اپیوم فشار زیادی را به بدن وارد میکند. اغلب بیماران در این دوره، علائمی از اضطراب، بیقراری، افسردگی، ناامیدی و عصبانیت را تجربه میکنند. نکته قابلتوجه اینکه این علائم با ولع زیادی برای مصرف مجدد همراه هستند که در صورت عدم توجه و کنترل آن، ممکن است فرد را به سمت مصرف دوباره سوق دهند.
توصیههای مهم برای موفقیت در ترک اعتیاد اپیوم
اغلب افرادی که برای ترک اپیوم اقدام کردهاند، بعد از مدتی، دوباره به سمت مصرف روی آوردهاند. برای اینکه احتمال بازگشت، کاهش پیدا کند، لازم است که بیمار سبک زندگی سالمی داشته باشد. به این معنا که برنامه تغذیهای مناسبی را دنبال کند. غذاهایی که سرشار از ویتامین و پروتئین هستند را در برنامه غذایی خود بگنجاند. از نوشیدن مایعات، داشتن خواب کافی و منظم؛ همچنین انجام ورزش روزانه هم غافل نشود. نوشیدن مقدار کافی مایعات، نیز بدن را در برابر کمآبی ناشی از تعریق، استفراغ یا اسهال محافظت میکند.
در کنار موارد بالا، کمک و راهنمایی از یک مشاور یا درمانگر ترک اعتیاد هم بسیار ضروری است. این افراد به بیمار کمک میکنند تا با هوسهای مصرف مقابله کرده و بتواند آنها را مدیریت کند. در نهایت، دوری از کسانی که مواد مصرف میکنند یا اجتناب از قرارگرفتن در محیطهایی که یادآور مصرف هستند، باعث میشود تا بیمار تمرکز بهتری بر درمان داشته باشد.
مشاوره رایگان ترک نوین؛ اولین قدم برای شروع دوباره
در مسیر دشوار ترک اپیوم، اولین و مهمترین گام، دریافت حمایت و راهنمایی تخصصیست. مرکز ترک نوین با ارائه مشاوره ترک اعتیاد کاملاً رایگان، به افراد و خانوادهها کمک میکند تا بدون نگرانی از هزینه، روند درمان را با آرامش و آگاهی آغاز کنند. این مشاورهها توسط متخصصان باتجربه انجام میشود که با بررسی شرایط روحی و جسمی شما، مناسبترین روش درمان را پیشنهاد میدهند.
ویژگیهای مشاوره رایگان در مرکز ترک نوین:
-
ارزیابی اولیه وضعیت جسمی و روانی بیمار
-
ارائه برنامه درمانی اختصاصی متناسب با شرایط فرد
-
پاسخگویی صبورانه به تمامی دغدغهها و سوالات شما
-
حفظ کامل حریم شخصی و اطلاعات بیمار
-
ایجاد حس امنیت، انگیزه و اعتماد برای شروع درمان
یادتان باشد، تنها بودن در برابر اعتیاد، انتخاب شما نیست؛ اما کمک گرفتن، میتواند سرآغاز یک زندگی نو باشد. برای دریافت مشاوره رایگان، کافیست با مرکز ترک نوین تماس بگیرید یا فرم درخواست آنلاین را پر کنید. آینده روشنتر، فقط یک تماس فاصله دارد.
جمعبندی
در پایان باید گفت که شاید ترک اعتیاد اپیوم کمی سخت باشد، اما اگر با روش اصولی و کمک از متخصصان پیش بروید، میتوان این مسیر را با موفقیت طی کرد. اپیوم وابستگی شدید روحی و جسمی ایجاد میکند؛ به همین دلیل بهتر است ترک در مراکز درمانی و با کمک پزشک انجام شود. با اینکار، احتمال بازگشت به مصرف نیز کاهش پیدا میکند.
روش هایی مانند سمزدایی، مشاوره و از همه مهمتر حمایت خانواده نیز باعث میشوند تا فرآیند ترک به سادگی انجام شود. در نهایت بدانید که شما تنها نیستید! مراکز درمانی و مشاوران باتجربه نیز در این مسیر همراهتان هستند و به شما کمک میکنند تا از وابستگی به مواد عبور کنید و زندگی سالمی را بسازید!
سوالات متداول
۱. آیا میتوانم اپیوم را در خانه ترک کنم؟
ترک اپیوم در خانه خطرناک است؛ زیرا ممکن است علائم شدیدی مانند درد زیاد، بی خوابی و اضطراب داشته باشید.
۲. کاشت ایمپلنت نالتروکسان چیست؟ آیا ایمن است؟
این روش از روشهای بیخطر و موثر ترک اپیوم است که تمایل به مصرف را در بیمار کاهش میدهد.
۳. آیا ترک اعتیاد اپیوم میتواند خطر مرگ داشته باشد؟
اگر درمان را اصولی و تحت نظر متخصص انجام دهید، خطری برای شما ندارد.
۴. آیا مصرف مقدار کم اپیوم هم ضرر دارد؟
بله. میزان کم اپیوم هم میتواند بدن را وابسته کرده و به آن آسیب برساند.
۵. آیا بعد از ترک اپیوم، میتوانم زندگی عادی داشته باشم؟
بله، همانطور که گفتیم اگر درمان در مراکز درمانی انجام شود، فرد میتواند به زندگی سالم و عادی خود برگردد.