ترک اعتیاد و بی خوابی چه ارتباطی با هم دارند؟ اگر دوران ترک اعتیاد را پشت سر میگذارید، پس به احتمال زیاد یکی از مشکلاتی که این روزها با آن دستوپنجه نرم میکنید، بیخوابی است، اما قبل از هر چیز بدانید که این تنها مشکل شما نیست؛ بنابراین نگران نباشید! خیلی از افرادی که در مسیر بهبودی هستند، همین تجربه را دارند و دلیل آن هم تغییرات شیمیایی و عصبی است که بعد از قطع مصرف مواد در مغز انسان رخ میدهد.
واقعیت این است که ترک اعتیاد و بی خوابی رابطه مستقیمی با هم دارند و همین موضوع باعث بروز اختلالاتی در خواب میشود، اما بگذارید خیالتان را راحت کنیم. این مشکل موقتی است و با انجام چندین روش و راهکار به مرور زمان درمان میشود. حال اگر میخواهید بدانید دلیلی اصلی بیخوابی بعد از ترک چیست و با چه تکنیکهایی میتوان این مشکل را حل کرد، ادامه مطلب را با ما همراه باشید!
چرا بیخوابی بعد از ترک اعتیاد اتفاق میافتد؟
اختلال در خواب که یکی از مشکلات شایع بسیاری از افراد در دوران ترک اعتیاد شناخته شده، با علائمی همچون سختی در به خواب رفتن، بیدارشدنهای مکرر، وقفههای تنفسی، خواب سبک، خستگی، افسردگی و تحریکپذیری همراه است. البته این علائم با توجه به وضعیت هر فرد و شدت اعتیاد او از فردی به فرد دیگر متفاوت است.
با توجه به علائم حاد دوران ترک که بیخوابی از مهمترین آنها به شمار میرود، بهتر است ترک اعتیاد را تحت نظارت روانپزشک متخصص شروع کنید. این افراد که در بسیاری از حوزهها از جمله ترک اعتیاد و بی خوابی تخصص دارند، راهنماییهای لازم در این خصوص را در اختیار مراجعان خود قرار میدهند. با این حساب، اگر بدون مراجعه به پزشک و دریافت مشاوره از او اقدام به ترک نمایید، علاوهبراین که خطرات جبرانناپذیری برای بیمار به همراه دارد، بسیاری از علائم ترک را هم تشدید خواهد کرد.
برای شروع، پیشنهاد میکنیم از خدمات مشاوره رایگان ترک نوین بهرهمند شوید. برای دریافت مشاوره، کافیست از طریق شماره تماس موجود در سایت، با کارشناسان ما ارتباط بگیرید.
علائم و نشانههای اختلال خواب در دوران ترک اعتیاد
در روزهای ابتدایی بعد از ترک که به مرحله سمزدایی مشهور است، مشکلات جسمی مانند تب، لرز، حالت تهوع و سردرد گریبانگیر فرد میشود و او را در شرایط بیخوابی قرار میدهد.
بر اساس تحقیقات انجامشده، برخی از افراد در دوران ترک اعتیاد و بی خوابی دچار تشنج میشوند. عدهای هم که مصرف طولانیمدت الکل داشتهاند، دچار هذیان خماری میشوند که با علائمی مانند توهم، بیحالی، تعریق شدید و افزایش ضربان قلب همراه است. همگی این علائم در مجموع، میتوانند کیفیت خواب و روند بهبودی فرد را به طرز چشمگیری تحت تأثیر قرار دهند.
شایان ذکر است، اکثر علائم جسمی ترک مانند تب، لرز و سردرد تا پایان هفته اول سمزدایی کاهش مییابند و علائم باقیمانده نیز به مرور زمان کمتر میشوند تا در نهایت از بین بروند.
بیخوابی بعد از ترک چقدر طول میکشد؟
یکی از سوالاتی که ذهن خیلی از افراد درگیر اعتیاد را مشغول کرده، زمان دقیق پایان بیخوابیهای بعد از ترک است. البته همانطور که پیش از این هم گفتیم، مدت زمان اختلال بیخوابی کاملاً به شرایط هر فرد بستگی دارد.
عواملی مانند نوع ماده مصرفی بیمار، دوز و مدت زمان مصرف، سن و وضعیت جسمانی او در طولانی و یا کوتاهبودن مدت زمان دوره بیخوابی تأثیرگذار هستند. اما به طورکلی، اگر ترک را تحت نظر پزشک متخصص انجام دهید، مدت زمان بیخوابی کاهش پیدا میکند. با اینحال، تمامی علائم بیخوابی بعد از گذشت حدودا ۲ ماه بعد از ترک، کاهش مییابند تا کاملا از بین بروند.
آیا بیخوابیهایی طولانی بعد از ترک اعتیاد عوارض دارد؟
این کاملا بدیهی است که بیخوابیهای طولانیمدت در دوران ترک، سلامت جسمی و روانی فرد را به خطر میاندازد. خواب کافی باعث بازسازی سلولهای مغزی، تقویت حافظه، تنظیم احساسات و کاهش استرس میشود؛ بنابراین افرادی که بعد از ترک دچار بیخوابی میشوند، معمولاً تمرکز پایینی دارند، همیشه مضطرب و افسرده هستند و در تصمیمگیریها ضعیف و ناتوان عمل میکنند. عملکرد ضعیف در روابط اجتماعی و افزایش احتمال عود اعتیاد از دیگر پیامدهای خواب طولانی بعد از ترک اعتیاد به شمار میروند.
در مقابل، خواب کافی در دوران ترک باعث تسکین درد میشود؛ بهعلاوه روند بهبودی را هم تسریع میکند. این مسأله کیفیت زندگی فرد را بالا میبرد و باعث میشود تا مسیر درمان با سرعت بیشتری طی شود.
چند پیشنهاد برای درمان اختلال بیخوابی بعد از ترک
در این بخش راهکارها یا پیشنهادهایی را به شما معرفی میکنیم که انجام آنها، به بهبود کیفیت خواب و درمان خوابهای طولانی بعد از ترک بسیار کمک میکند.
استفاده از داروهای خوابآور ممنوع!
شاید در نگاه اول این طور تصور شود که مصرف داروهای خوابآور، بهترین راهحل برای تسکین درد در دوره ترک اعتیاد و بی خوابی است، اما آیا میدانستید این داروها به شدت اعتیادآور هستند؟!
اغلب داروهایی که برای درمان بیخوابی بعد از ترک استفاده میشوند، به طور موقت علائم بیخوابی را کاهش میدهند و مصرف زیاد آنها نیز، باعث اعتیاد فرد میشود. به همین دلیل هم بسیاری از متخصصان مصرف خودسرانه داروهای خوابآور را ممنوع کردهاند و روشهای طبیعی و سالم را جایگزین مناسبی برای درمان بیخوابیها توصیه میکنند.
داشتن یک روتین شبانه آرامشبخش برای خواب
یکی از روشهایی که با استفاده از آن میتوانید به مقابله با بیخوابی بعد از ترک بروید، این است که یک روتین شبانه داشته باشید، چراکه لازم است ابتدا بدن و ذهن شما به آرامش برسد تا راحتتر وارد مرحله خواب عمیق شود. به منظور رسیدن به این آرامش، بهتر است یک موسیقی آرامشبخش گوش کنید، کتابی را که دوست دارید، مطالعه کنید یا حتی دوش بگیرید.
حتیالامکان ۳۰ دقیقه قبل از خواب گوشی همراه خود را کنار بگذارید. زیرا نور آبی صفحه نمایشها، فعالیت مغز را تحریک میکند و همین امر باعث میشود به جای آرامش، دچار بیخوابی شوید.
قراردادن ساعت در فاصلهای دورتر از خود
اگر با تمام تلاشها برای خوابیدن، هنوز در تخت دراز کشیدهاید و مدام به ساعت خود نگاه میکنید، پیشنهاد میکنیم آن را از تخت خود دور نگه دارید یا حتیالمکان به ساعت نگاه نکنید. تماشای مداوم به ساعت، تنها استرس و نگرانی را تشدید کرده و باعث ادامه بیخوابی شما میشود. حال اگر مدتی است که این عادت اشتباه را انجام میدادید، حداقل در بازه زمانی ترک اعتیاد و بی خوابی این عادت را ترک کنید.
اهمیت ورزش و تغذیه در درمان بیخوابی
شاید ندانید، اما ورزش و تغذیه نقش مهمی در کاهش بیخوابیهای بعد از ترک دارند. ورزش روزانه باعث میشود تا بدن انرژی اضافی را از بدن تخلیه کند و در نتیجه راحتتر به خواب بروید. نکته قابلتوجه، عدم فعالیتهای ورزشی در ساعات نزدیک به خواب است، چراکه نتیجه کاملا معکوسی میدهد. اگر میخواهید ورزش روزانه داشته باشید، بهترین زمان اوقات صبح یا بعدازظهر است تا بدن فرصت کافی برای ریکاوری داشته باشد.
از طرف دیگر، تغذیه سالم در رفع مشکلات ترک اعتیاد و بی خوابی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. در این راستا، توجه داشته باشید خوردن نوشیدنیهای حاوی کافئین و غذاهای سنگین خصوصا در ساعات پایانی روز خواب شما را مختل میکند.
انتخاب اتاق خواب مناسب برای مقابله با بیخوابی
محیط اتاق خواب شما نیز تأثیر زیادی روی کیفیت خوابتان دارد. زمانی که دوران ترک اعتیاد را پشت سر میگذارید، بدن بیش از هر زمان دیگری به استراحت نیاز دارد. برای اینکه با بیخوابیهای طولانی بعد از ترک مبارزه کنید، لازم است محیط اتاق خواب خود را به مکان آرامشبخشی تبدیل کنید. برای این منظور، باید تلویزیون را خاموش کنید و هیچ فعالیت دیگری از این قبیل مانند کار با لپتاپ و استفاده از تلفن همراه نداشته باشید. حتی تشک و بالش راحت، دمای اتاق و نور محیط نیز تأثیرات قابلتوجهی روی خواب فرد دارد.
رعایت بهداشت خواب
یکی دیگر از راهکارهایی که برای درمان بیخوابی بعد از دوران ترک پیشنهاد میشود، رعایت بهداشت خواب است. بگذارید ابتدا تعریف واضح و شفافی از بهداشت خواب داشته باشیم.
بهداشت خواب به مجموعهای از عادتها و رفتارهایی گفته میشود که تأثیر مستقیمی روی کیفیت خواب دارند. داشتن ساعت خواب منظم و زمان مشخص برای رفتن به رختخواب، انتخاب محیط تاریک برای خواب؛ همچنین دمای اتاق همگی به بدن کمک میکنند تا در زمان کوتاهی وارد وضعیت استراحت شود.
آیا مصرف قرص خواب در درمان بیخوابی موثر است؟
گفتیم که ترک اعتیاد و بی خوابی ارتباط نزدیکی با هم دارند و اختلال در خواب از مشکلات رایج این دوران به شمار میآید. در همین مسیر، یکی از سوالاتی که افراد میپرسند، این است که آیا قرصهای خواب میتوانند مشکل بیخوابی را حل کنند یا خیر؟ در پاسخ به این سوال باید گفت که مصرف دارو تنها در صورتی مؤثر و بیخطر است که توسط پزشک تجویز شود.
شاید قرصهای خوابآور به ظاهر علائم بیخوابی و اضطراب را کاهش دهند، اما در صورتی که خودسرانه مصرف شوند، وابستگی ایجاد کرده و روند ترک را برای فرد سخت و گاهی غیرممکن میکنند. از اینرو، بسیاری از پزشکان داروهای آرامبخش سبک با دوز مشخصی را برای این دوران تجویز میکنند. اما ببینیم اسامی این داروها چیست؟
اسم قرص خواب در ترک اعتیاد چیست؟
اگر از افراد زیادی اسم قرص خواب برای بیخوابی را پرسیدهاید، خوب است بدانید که هیچ دارویی بدون نظر پزشک ایمن و مناسب نیست. داروهایی مانند زولپیدم و لورازپام برای درمان بیخوابی مناسب هستند، اما بهتر است مصرف آنها را تحت نظر پزشک انجام شود. همانطور که گفتیم، استفاده خودسرانه دارو خصوصا این داروها وابستگی و افسردگی زیادی ایجاد میکند.
واقعیت این است که قرص خوابی که بتواند به مشکلات ترک اعتیاد و بی خوابی شما غلبه کند، تنها یک راهکار موقت است و به تنهایی مشکل را حل نخواهد کرد. شما زمانی میتوانید بهترین نتیجه از مصرف این دارو و داروهای خواب داشته باشید که در کنار تغییر سبک زندگی، رژیم غذایی مناسب، رعایت بهداشت خواب و ورزش منظم آنها را استفاده کنید.
جمعبندی
در پایان باید گفت که ترک اعتیاد و بی خوابی دو مسئله جدانشدنی در مسیر ترک هستند. در این مقاله به راهکارهایی اشاره کردیم که با استفاده از آنها تا حدودی میتوان به مشکلات بیخوابی در دوره ترک اعتیاد غلبه کرد. در این میان، قرصهای خواب میتوانند علائم بیخوابی را کاهش دهند، اما در عینحال بهترین روش برای درمان این مشکل نیستند و نخواهند بود.
در حقیقت ترکیب درمانهای دارویی با تغییر سبک زندگی، رعایت بهداشت خواب، مشاوره روانشناختی و ورزش روزانه و منظم است که مشکلات بیخوابیهای بعد از ترک را حل میکند. این نکته را هم به خاطر داشته باشید که ترک اعتیاد یک فرآیند زمانبر است؛ بنابراین لازم است در این مسیر صبور باشید.