به جرأت میتوان گفت که ترک اعتیاد مواد صنعتی به مراتب سختتر از ترک مخدرهای سنتی است. موادی مانند شیشه، کتامین، اکستازی و کریستال که در آزمایشگاههای غیرمجاز ساخته میشوند، تأثیرات زیادی بر مغز میگذارند و دقیقا به همین دلیل هم وابستگی شدیدی ایجاد میکنند.
آسیبهایی که مخدرهای صنعتی؛ این بلای خانمانسوز به ذهن و جسم فرد وارد میآورند ممکن است حتی او را تا مرز جنون و خودکشی هم پیش ببرند. اضطراب شدید، توهم، پرخاشگری و افسردگی از دیگر پیامدهای مصرف این مواد هستند. به دلیل اهمیت ترک اعتیاد مخدرهای صنعتی تصمیم گرفتیم در این مقاله روشهای اصولی ترک اعتیاد صنعتی، راهکارهای درمانی و دیگر نکات مهم درباره ترک را به شما ارائه دهیم. با ما همراه باشید.
تفاوت مخدر صنعتی با مخدر سنتی
مواد مخدر در دو گروه اصلی جای میگیرند: سنتی و صنعتی. مواد مخدر سنتی که از سالهای دور در بین مردم رایج بوده، اغلب از گیاهان طبیعی استخراج میشوند. این دسته از مواد معمولاً بوی مشخصی دارند، از اینرو به راحتی قابل تشخیص هستند. مصرفکننده مواد سنتی با محرومیت از آنها با علائمی مانند آبریزش بینی و چشم، بیقراری، دردهای عضلانی و مشکلات گوارشی روبهرو میشود.
در مقابل، مواد مخدر صنعتی توسط انسان و در اثر تغییرات شیمیایی بر روی گیاهان یا ترکیبات اولیه ساخته میشود. اعتیاد به این مواد و وابستگی که ایجاد میکند، بسیار شدیدتر خواهد بود. قاعدتا، تأثیرات مخربی که مخدرهای صنعتی بر مغز فرد میگذارد، توانایی تصمیمگیری و کنترل رفتار او را کاهش میدهد.
مصرفکننده مواد صنعتی شاید به ظاهر سالم و سرحال به نظر برسد، اما در واقع بدن و مغز او در حال تحمل فشارهای ناشی از مصرف مواد است. این افراد علائمی از یاس، افسردگی، توهم و اختلالات شناختی را تجربه میکنند. همانطور که میبینید این علائم میتوانند به راحتی با بیماریهای ساده اشتباه گرفته شوند و همین باعث میشود تا خیلی از خانوادهها متوجه اعتیاد فرد نشوند.
مخدرهای معروف صنعتی کدامند؟
جالب است بدانید که در ایران، دسترسی به بعضی مواد مخدر صنعتی خیلی راحت شده است و اغلب در محیطهای اجتماعی یا باشگاهها مصرف میشود. این مواد که به «داروهای طراح» یا «داروهای باشگاهی» شناخته میشوند، اثرات مواد طبیعی را تقلید و یا تقویت میکنند و کاملا اعتیادآور هستند. مصرف این دسته مواد، رفتار، روحیه و سلامت جسمی فرد را تحت تأثیر قرار میدهند. در ادامه به مخدرهای معروف صنعتی اشاره میکنیم.
مواد مخدر شیشه
شیشه یا آیس یک محرک خیلی قوی است که غالبا به شکل پودر یا کریستال تولید میشود. مصرف این ماده انرژی فوقالعادهای را به بدن میدهد، اما عوارضی هم مانند اضطراب، پرخاشگری، اختلالات شناختی و وابستگی شدیدی را هم در بلندمدت بر جای میگذارد.
قرص اکستازی (MDMA)
قرص اکستازی نوعی داروی روانگردان است که در قالب قرصهای رنگی غیرقانونی به بازار عرضه میشود. این ماده توهمزا، سروتونین و دوپامین بسیار زیادی را ترشح میکند، از اینرو مصرف آن حس سرخوشی و انرژی بالایی را ایجاد میکند.
مصرف مکرر قرص اکستازی میتواند وابستگی روانی زیادی را برای فرد به وجود آورد. تأثیری که این قرصها بر روان و سیستم عصبی فرد میگذارند، توانایی تصمیمگیری و کنترل رفتار را از او سلب کرده و چهبسا باعث آسیبهای مغزی شود.
LSD نوعی روانگردان مصنوعی
الاسدی یا «اسید» یکی از مهمترین داروهای روانگردان محسوب میشود که اخیراً در میان نوجوانان و جوانان محبوب واقع شده است. جای بسی تأسف است که اغلب افراد تصور میکنند، این ماده اعتیادآور نیست؛ بنابراین مصرف آن بلامانع و بدون خطر است، اما واقعیت چیز دیگری است!
اعتیاد به مصرف LSD فرد را به توهمات زیادی دچار میکند که همین عامل میتواند تمرکز و تصمیمگیری را برای او مختل کند. این ماده نیمهصنعتی از ترکیب مواد شیمیایی و طبیعی تولید میشود و معمولاً به شکل مایع بیبو یا کریستالهای تلخمزه در بازار موجود است. با وجود اینکه مصرف مستقیم LSD تاکنون باعث مرگ نشده، اما توهمات ناشی از آن باعث افزایش خطر خودآزاری یا آسیب به دیگران میشود.
ترامادول و مواد شبهافیونی
ترامادول و دیگر مواد شبهافیونی مانند مورفین و کروکودیل نیز وابستگی جسمی و روانی ایجاد میکنند. مصرف طولانیمدت این مواد نیز همچون سایر مواد مخدر صنعتی توانایی تصمیمگیری را از افراد سلب میکند و مشکلات جسمی و اختلالات تنفسی را به وجود میآورد.
کوکائین
کوکائین جزو یکی دیگر از مواد مخدر صنعتی خطرناک است که به شکل پودر یا کریستال تولید میشود. این ماده اثرات فوقالعادهای بر سیستم عصبی مرکزی میگذارد و به تبع آن انرژی و احساس سرخوشی زیادی را به فرد میدهد. با این حال، مصرف کوکائین میتواند وابستگی بالایی را ایجاد کرده و بدن را در معرض مشکلاتی همچون فشارخون، مشکلات قلبی و اختلالات روانی قرار دهد.
علائم اولیه اعتیاد به کوکائین شامل خستگی مفرط، تحریکپذیری، اضطراب و بیخوابی است. همانند دیگر مواد مخدر صنعتی، مصرف طولانیمدت این ماده نیز تأثیرات مخربی بر مغز و توانایی تصمیمگیری دارد.
کروکودیل
کروکودیل یا دزومورفین، از مشتقات قوی داروهای اوپیوئیدی مانند کدئین است. جالب اینکه این ماده اثرات آرامبخش و مسکنگونهای دارد که خیلی از افراد را فریب داده است. اما با وجود ظاهر آرامبخش و تسکیندهندهاش، کروکودیل تأثیرات مخربی هم بر بدن و روان فرد میگذارد.
اعتیاد به کروکودیل بافت پوستی و استخوانها را به شدت تخریب میکند؛ بهعلاوه عوارض اجتماعی و اقتصادی فراوانی هم به دنبال خود میآورد.
تأثیرات روانشناختی مصرف مخدرهای صنعتی بر مغز و رفتار
مغز انسان، مرکز فرماندهی بدن است و کنترل احساسات، تصمیمگیری، رفتار و حافظه را بر عهده دارد؛ بنابراین کوچکترین اختلال در عملکرد آن میتواند تأثیرات مخربی بر کیفیت زندگی افراد ایجاد کند. از این دیدگاه، میتوان گفت مصرف مواد مخدر صنعتی باعث اختلال در سیستم عصبی و مغز میشود. با افزایش مصرف این مواد و وابستگی به آنها، سلامت زندگی فرد به خطر میافتد.
برای درک بهتر تأثیرات روانشناختی مصرف مخدر صنعتی بر مغز و سیستم عصبی، در ادامه به بررسی این اثرات بر ذهن و روان افراد میپردازیم.
- اختلال در مدار مغز: مصرف مواد صنعتی ترشح دوپامین را افزایش میدهد که به تبع آن، فرد سرخوشی موقتی را تجربه میکند.
- اختلال در عملکرد نورونها: مواد مخدر شیمیایی مانند هروئین، ماریجوانا و LSD نورونها را فریب میدهند و باعث توهم و مشکل در تشخیص واقعیت میشوند.
- تضعیف مغز و افت تواناییهای ذهنی: در صورت مصرف طولانیمدت مواد صنعتی، بخشهای حیاتی مغز کوچک میشوند و در نتیجه مهارتهای حافظه، تمرکز و تصمیمگیری افراد کاهش پیدا میکند.
- اختلالات پایدار روانی: مصرف مواد صنعتی در درازمدت باعث افسردگی، اضطراب، توهم و پارانویا میشوند.
روشهای شناسایی و تشخیص اعتیاد به مخدر صنعتی
با تشخیص زودهنگام اعتیاد به مواد صنعتی، روند ترک و درمان بسیار راحتتر خواهد بود. به عبارتی، هر چه اعتیاد زودتر شناسایی شود، احتمال شانس بهبودی و بازگشت نیز بیشتر است. در ادامه به روشهایی اشاره میکنیم که با استفاده از آنها تشخیص اعتیاد ساده و آسان خواهد بود.
روشهای ترک اعتیاد مواد صنعتی
ترک اعتیاد مواد صنعتی کار آسان و سادهای نیست و در این مسیر باید پشتکار زیادی داشته باشید تا به نتیجه برسید. برای نیل به این هدف، روشهای درمانی مختلفی وجود دارد که بسته به شرایط جسمی و روحی هر فردی انتخاب میشوند. در ادامه به مهمترین این روشها اشاره میکنیم.
روش درمان دارویی و کنترل علائم
داروهایی که برای ترک اعتیاد مواد صنعتی استفاده میشوند شامل نالترکسون، بوپرنورفین و متادون است. این داروها علائم شایع ترک از جمله اضطراب و افسردگی را کاهش داده و از بازگشت به مصرف جلوگیری میکنند.
ترک اعتیاد مواد صنعتی با مداخلات روانشناختی و مشاوره
با استفاده از روشهای رواندرمانی مانند جلسات مشاوره فردی یا گروهی، درمان شناختی-رفتاری (CBT) و نوروفیدبک تشخیص ریشههای روانی اعتیاد بسیار آسانتر میشود.
اهمیت ورزش و فعالیتهای بدنی در ترک مواد صنعتی
شاید باور نکنید، اما ورزش یکی از بهترین روشها برای کاهش استرس، بهبود خلقوخو و تخلیه انرژیهای منفی است. با انجام فعالیتهای بدنی منظم میتوان به بدن کمک کرد تا سریعتر به حالت طبیعی خود بازگردد.
نقش حمایت خانواده
حمایت خانواده از فرد درگیر اعتیاد، ستون اصلی موفقیت در مسیر ترک اعتیاد مواد صنعتی است. زمانی که فرد از حمایت خانوادگی برخوردار باشد، احساس میکند تنها نیست و همواره کسانی هستند که بدون اینکه او را قضاوت کنند، شنونده و پشتیبانش خواهند بود. همین عوامل انگیزه بیشتری را برای ادامه مسیر به فرد میدهد.
پایبندی به استمرار و اراده شخصی
آیا قبول دارید که هیچ روشی بدون تلاش و اراده خود فرد نتیجهبخش نیست و نخواهد بود؟! در واقع فردی که تصمیم به ترک گرفته، قطعا باید هدفمند و پیگیر باشد. حتی بعد از روزهای ابتدایی ترک نیز لازم است همچنان سبک زندگی سالمی را ادامه بدهد.
بهترین فصل برای ترک اعتیاد مواد صنعتی چه زمانی است؟
یکی از سوالات پرتکرار خیلی از افرادی که قصد ترک مواد مخدر صنعتی را دارند، این است که بهترین فصل برای ترک چه زمانی است؟ میدانیم که هر فصل از سال ویژگیهای خاص خودش را دارد. همین امر میتواند بر روند ترک نیز موثر باشد.
با انتخاب زمان مناسب برای ترک اعتیاد مواد صنعتی، انگیزه فرد نیز افزایش پیدا کرده و میتواند با روحیه بهتری قدم در مسیر ترک بگذارد. با این حال، باید باید در نظر داشت که اراده و تعهد عامل مهمی در موفقیت و ترک اعتیاد مواد صنعتی شناخته شده است.
از بین تمام فصول، فصل بهار و زمستان از جمله زمانهای مناسب برای ترک محسوب میشوند. روزهای بلند، هوای معتدل و رویش دوباره گیاهان، حس امید و انرژی به فرد میدهند؛ بهعلاوه، دسترسی به میوهها و سبزیجات، روند سمزدایی بدن را تسهیل میکند.
در زمستان نیز به دلیل هوای سرد و روزهای کوتاه، افراد به فضای خانه و محیطهای آرام روی میآورند که بهترین فرصت برای تمرکز روی ترک و مراقبت از خود است. داشتن فعالیتهای سبک مانند یوگا، مدیتیشن و تمرینات خانگی نیز به سلامت روان و کاهش علائم ترک کمک میکند.
چرا جوانان به سمت مواد صنعتی گرایش پیدا میکنند؟
گرایش جوانان به مصرف مواد مخدر دلایل مختلفی دارد که میتوان آنها را در سه دسته اصلی تقسیم کرد: دلایل فردی، خانوادگی و اجتماعی.
از جمله دلایل فردی گرایش و میل جوانان به مصرف مواد، میتوان به فشارهای تحصیلی و استرس، کمبود اعتماد به نفس، کنجکاوی و از همه مهمتر تمایل به تجربههای جدید، اشاره کرد. در این میان، اغلب دانشجویان نیز به دلیل اضطراب و استرس زیاد در زمان امتحانات، مصرف مواد مخدر از نوع صنعتی را به اشتباه بهترین داروی آرامشبخش انتخاب میکنند.
البته خانواده نقش مهمی در پیشگیری و یا تشدید اعتیاد دارد. طبق تحقیقات انجامشده، کمتر از نیمی از افراد درگیر اعتیاد مواردی مانند کمبود محبت، کنترل بیش از حد، تبعیض بین فرزندان و مشکلات عاطفی را به عنوان مهمترین عوامل گرایش به این سمت معرفی کردهاند.
در بعد اجتماعی نیز، عواملی مانند دسترسی راحت به مواد، بیکاری، اختلاف طبقاتی و ارتباط و دوستی با افراد ناباب جوانان را به سمت اعتیاد میکشاند.
عوارض جسمی و روانی بعد از ترک مواد صنعتی
هنگامی که فرد مصرف مخدرهای صنعتی را قطع میکند، بدن دچار تغییرات جسمانی و روانی میشود و علائمی را از خود بروز میدهد که عبارتند از:
- تعریق و لرزش بدن
- تهوع، استفراغ و اختلالات گوارشی
- سردرد و سرگیجه
- ضعف و خستگی عمومی
- افزایش ضربان قلب و فشار خون
- درد عضلانی و گرفتگی بدن
- اضطراب
- افسردگی و نوسانات خلقی
- اختلال خواب
- کاهش تمرکز و حافظه
- تمایل شدید به مصرف مجدد مواد
- سردرگمی و کاهش کنترل روانی
مشاوره رایگان ترک نوین؛ گام اول ترک مواد صنعتی
ترک مواد صنعتی مانند شیشه، اکستازی یا کوکائین بهمراتب پیچیدهتر و دشوارتر از مخدرهای سنتی است؛ چراکه وابستگی شدیدی در مغز و روان ایجاد میکنند و فرد را با اضطراب، توهم، افسردگی و حتی خطر خودکشی مواجه میسازند. در چنین شرایطی، همراهی متخصصان و استفاده از روشهای علمی و اصولی، کلید عبور از این بحران است. هر روز تأخیر در تصمیمگیری میتواند سلامت روان و جسم شما یا عزیزانتان را بیشتر به خطر بیندازد.
ترک نوین با بیش از یک دهه تجربه در درمان اعتیاد، مشاوره رایگان ترک اعتیاد مواد صنعتی را در اختیار شما قرار میدهد تا بدون هیچ هزینهای، مسیر مناسب درمان را بشناسید و از حمایت تخصصی بهرهمند شوید. کافی است همین امروز با ما تماس بگیرید تا اولین گام جدی به سمت رهایی از اعتیاد و بازگشت به زندگی سالم و آرام برداشته شود.
جمعبندی
یکی از مشکلات جدی جوانان، مشکل اعتیاد به مواد مخدر صنعتی است که سلامت جسم و روان افراد را به خطر میاندازد. اگر شما نیز درگیر این مواد شدهاید، این مقاله روشهای مهمی را برای ترک اعتیاد مواد صنعتی در اختیارتان قرار میدهد. پیش از هر چیز، حمایت خانواده، فعالیتهای سالم و مراجه به مراکز درمان تخصصی میتواند به شما کمک کند تا بدون دغدغه و در مدت زمان معینی زندگی سالم و شادابی را تجربه کنید.